Бизнес бол Процесс (1)
Маркетингийн 1 хуудас төлөвлөгөө

Бизнес бол Процесс (2)

(... Эхлэл өмнөх блогт)

Бизнесийн процесс

Тодорхой нэгэн үйлчилгээ, бүтээгдэхүүнийг хийж гүйцэтгэхийн тулд хэрэгжүүлж буй нэг буюу хэсэг ажлыг бизнесийн процесс гэдэг. Процесс бүр тодорхой зорилготой, тогтсон дараалалтай, мөн тогтворжсон үр дүнтэй байдаг. Хэрэв ажил, үйлчилгээ дүрэмжсэн дараалалгүй, түүний улмаас үр дүн нь тогтворжоогүй бол процессжоогүй байна гэсэн үг.

Бизнесийн процессийг нарийн тодорхойлж бичсэн байх тутам ажилтанд хариуцсан ажил нь илүү ойлгомжтой болдог. Ажлын алхам бүрээр нь нарийвчлан тодорхойлох тутам ажилтнаас шаардах мэдлэг, чадварын түвшин харьцангуй намсдаг. Мөн уг ажилд шинэ хүнийг сургаж, дадлагажуулах зардал, хугацаа багасдаг.

BusinessIsProcess02Бизнесийн процессийг алхам алхмаар зураглан бичиж, жишээ нь, цаасан дээр буулгаж баримтжуулсныг бизнесийн процедур гэдэг. Бизнесийн процедур нь уг ажил, үйлчилгээг буюу процессыг хийж гүйцэтгэж буй хүмүүсийн үүрэг, хариуцлагыг зааглан тодорхойлж, мөн процессийн үе шат, алхам бүрт тавих шаардлага, зорилтыг тодорхойлсон байдаг.

Энд онцлоход, бизнесийн процессийг зөвхөн дүрэмжүүлэн бичиж, холбогдох ажилтнуудын байнгын хэрэглээ болгож байж процедур болдог. Түүнээс, ажлыг хэрхэн хийх тухай мэдлэг, жишээ нь, даргын толгойд байснаар процедур болдоггүй. Ажлыг сайн хийж гүйцэтгэдэг хэн нэгэн хүн байлаа ч, хэрэв тэр хүн ажлаас гарах юм уу эсвэл өөр ажил шилжихэд арга техник нь тэр хүнтэйгээ хамт явчихаж байвал бизнес процессжооргүй байна гэсэн үг.

Бизнесийг процессжуулснаар та бизнесээ тасралтгүй хөгжүүлж, сайжруулж явах боломжтой болно. Дээр өгүүлснээр, арга техникгүй гольфчин, жоргүй тогоочийн ажлыг сайжруулах боломжгүйтэй адил процессжоогүй бизнесийг төгөлдөршүүлэн явах боломжгүй. Процессжоогүй бизнест барьж аваад шууд сайжруулж болох зүйл байдаггүй. Процессжоогүй ажил бол үндсэндээ урлаг юм.

Бизнес эрхлэгчдийн дунд түгээмэл тааралддаг нэг эндүүрэл бол урамшуулал, шийтгэлийг хэтэрхий чухалчлах явдал. Эмоци бол богино настай зүйл. Сайндаа хэд хоног үргэлжилнэ, тэгээд бүх зүйлс аажмаар хуучин байдалдаа орно. Тиймд бизнесийг эмоциор, зөвхөн шагнал урамшуулал, шийтгэлээр сайжруулах боломжгүй. Сайн бизнесийг сайн арга техник, стандартаар төрүүлдэг. Товчоор, сайн систем, сайн процесс бүтээх замаар сайн бизнесийг байгуулдаг.

Бизнес эрхлэгч хүн бизнесээ процессжуулж, процедураа тасралтгүй туршин сайжруулах замаар ажил, үйлчилгээнийхээ онцлогийг улам нарийн олж хардаг. Ажил үйлчилгээ нэг бүрээ чухам ямар замаар өндөр үр дүнтэй, бага зардалтай хийхээ олж мэддэг. Ажлаа процессжуулж, процедураа хамтран боловсруулах явцад баг, хамт олон өөрсдийн үүрэг, хариуцлагын хил, хүрээг ойлголцож багийн ажлын үр дүн тогтворждог.

Хэрэв танай компаний ажил бүрэн процессжсон бол ажилтан халагдаж, солигдоход дараагийн хүн түүний ажлыг саатал, доголдолгүйгээр үргэлжлүүлэх явах байгууллагын чадвартай болдог. Шинэ ажилтныг ажлын процедурт чиглүүлэн сургах замаар богино хугацаанд ажилд нь дадлагажуулна.

Бизнесийн процессийн төрлүүд

Бизнесийн процессийг төрөлжүүлэн харах нь бизнесийг том зургаар харж ойлгоход тустай. Бизнесийн хэмжээ, салбарын онцлогоос хамаарч процессийг олон өөр төрөлд хуваан авч үзэж болох ч хамгийн ерөнхий байдлаар дараах байдлаар харж болно -

  • Анхдагч буюу үйлдвэрлэлийн процессууд. Үүнд үндсэн үйлдвэрлэл, үйлчилгээг эрхлэн явуулах, шинээр үнэ цэнэ бүтээх, хэрэглэгчдэд үйлчлэх процессууд хамаарна. Жишээ нь, үйлдвэрлэл, үйлчилгээний шугамын, хэрэглэгчийн дуудлагад хариу өгөх, хэрэглэгчдэд туслах гэх мэт процессууд орно.
  • Арын буюу туслах процессууд. Үүнд үндсэндээ байгууллагын дотоод буюу арын ажлын процессууд орно. Жишээ нь, нягтлах бодох, санхүүгийн, дотоод сургалтын, ажлын байрны аюулгүй байдлын гэх мэт. Туслах процессууд нь зах зээл, хэрэглэгчдэд шинэ үнэ цэнийг шууд хүргэдгүйгээрээ анхдагч буюу үндсэн процессуудаас ялгагдана.
  • Менежмэнтийн процессууд. Энэ бол бизнесийг өөрийг нь буюу бизнесийн систем, бусад процессуудыг зохицуулах, хэмжих, хянах, удирдан явуулах процессууд юм. Үүнд төсөв, төлөвлөлтийн болон бизнесийн дэд бүтцээ тордон хөгжүүлэх процессууд орно. Менежмэнтийн процессууд нь арын процессуудын нэгэн адил зах зээл, хэрэглэгчдэд шинэ үнэ цэнэ шууд хүргэдэггүй.

Удирдагч ба менежерийн ялгаа

Бизнесийн процессууд бол бизнесийн системийн хамгийн чухал, бүрэлдэхүүн хэсэг юм. Тиймд бизнесээ процессжуулж, бизнесийн процедураа удирдан боловсруулах нь бизнес эрхлэгч буюу удирдагч хүний гол үүрэг болно.

Удирдагч хүн системээ гаднаас нь харж удирддаг. Харин менежер хүн систем дотроо ажилладаг.

Бизнес эрхлэгч, удирдагч хүн системээ бүхлээр нь, томоор харж байгуулдаг. Өөрөөр хэлбэл бизнесийн процессаа тодорхойлж, процедураа боловсруулж, ажиллагсдаа сургаж, арга техник, стандартаа мөрдүүлж ажиллуулдаг. Харин менежер хүний үндсэн үүрэг бол бизнесийн систем, процессыг зохих ёсоор нь хянан ажиллуулах явдал байдаг.

Мэдээж хэрэг, бизнесийн олон цэгт удирдагч, менежер хүний ажил үүргүүд давхцана. Ялангуяа жижиг, дунд бизнест бизнесийн эзэн хүн өөрөө удирдагч, мөн өөрөө менежер байх нь түгээмэл. Гэсэн ч бизнесээ систем байдлаар харж, процессжуулж авч явах нь бизнесээ амжилтай хөгжүүлэх хамгийн гол арга замын нэг билээ. 

 

Comments

Verify your Comment

Previewing your Comment

This is only a preview. Your comment has not yet been posted.

Working...
Your comment could not be posted. Error type:
Your comment has been saved. Comments are moderated and will not appear until approved by the author. Post another comment

The letters and numbers you entered did not match the image. Please try again.

As a final step before posting your comment, enter the letters and numbers you see in the image below. This prevents automated programs from posting comments.

Having trouble reading this image? View an alternate.

Working...

Post a comment

Comments are moderated, and will not appear until the author has approved them.

Your Information

(Name is required. Email address will not be displayed with the comment.)