Enkhbat's Blog

Амьтны алуурчид

Өчигдөр орой гэртээ орж явахад томоо чоно алаад цусыг нь урсган хамар дээр нь тохчихсон нэгэн Хаммер жип байрны гадаа зогсож байлаа. Байрны үүдэнд  хэдэн хүн машины эзэн залуугийн өөдгүй араншин, тэнэглэлийг зэвүүцэн ярилцаж байв. 

 

Харин өглөө гэрээсээ гарч явахад хэн нэг нь нөгөө Хаммер жипний дөрвөн дугуйг хагалаад, мөн улсын дугаарыг нь “хураачихсан” харагдлаа.

Шинэ оны мэнд хүргэе!

2011 оны бороо хур элбэгтэй ногоон зун, урт дулаан намартай … тэнүүн сайхан жил өндөрлөж байна.

Ихийг хийж амжуулаа. Хийж амжаагүй зүйлс ч олон байлаа. Гэхдээ тэр бүгд бол ирж байгаа шинэ 2012 ондоо үргэлжлүүлэн хийх ажлын маань эхлэл юм.

Он жил солигдох энэ мөчид, бид бүхэн ямар сайхан дэлхий ертөнцөд, энэ нэгэн цаг үед хамтдаа амьдарч яваагаа дахин нэг мэдэрцгээе гэж доорх видеог блогтоо тавьлаа  

Танд Шинэ оны мэнд хүргэе!
Танд болон Таны гэр бүл, үр хүүхдэд тань эрүүл энх, аз жаргалыг хүсье!     

Цахим матаас

Хүмүүс вэб сайтуудад сэтгэгдлээ их бичдэг болжээ. Сайтууд ч үүнд их дуртай. Яагаад гэвэл бусдын сэтгэгдлийг уншиж сонирхох, нэмж бичих хүмүүс олон, энэ нь ч сайтын хандалтын тоог өсгөдөг. Заримдаа, ямар нэгэн нийтлэлд бичсэн сэтгэгдлүүд нь тэр нийтлэлээсээ ч илүүтэйгээр олны анхаарал, сонирхлыг татаж байгаа нь харагддаг.  

Хэд хоногийн өмнө би твиттерт нэгэн жижиг санал асуулга явуулав. "Сайтад сэтгэгдлээ бичиж буй хүнээс и-мэйл хаягаа заавал бичихийг шаардах нь зөв үү?" гэж асуухад нийт 37 хариулт ирснээс 32 нь "Буруу: Нэр хаяг шаардах нь бидний эрх чөлөөг хааж буй үйлдэл", 5 нь "Зөв: Аноним сэтгэгдэл бол зохисгүй зүйл" гэж хариулжээ. Өөрөөр хэлбэл, асуултанд хариулсан залуусын 85% нь Интернэт сайтад сэтгэгдлээ аноним бичих нь зохистой зүйл төдийгүй эрх чөлөөний нэг хэлбэр гэж хардаг юм байна.

Сайтуудад сэтгэгдлээ нэр хаяггүйгээр бичих нь үнэхээр бидний эрх чөлөөгөө эдэлж буй нэг хэлбэр үү? Эсвэл, энэ нь бидний айдсаа нууж, бухимдлаа тайлах гэсэн нэг арга уу?

Хүмүүс үгээ хэлчихээд нэрээ хэлэхээс болгоомжилж байна. Энэ бол эрх чөлөөний илрэл яав ч биш. Сэтгэгдлээ нэр хаяггүйгээр бичих, бусдыг харааж доромжлох, талцан маргалдах цахим "хөдөлгөөн" бол манай нийгэм дэхь бухимдал, амь бөхтэй оршсоор байгаа айдсын нэг илрэл гэж би хардаг.  Эрх чөлөөтэй гэж үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлж, хүсэл зорилгынхоо төлөө ухамсартайгаар явж буй хүнийг хэлдэг бус уу.

Бухимдал их байгааг бид бүгдээрээ мэднэ. Харин яагаад ийм айдас манай нийгэмд, ялангуяа залуусын дунд, ихээр оршсоор байна?

SMCUlaanbaatar

Энэ сарын 11-нд Social Media Club Ulaanbaatar –ын уулзалтад оролцлоо. Клубын уулзалт тогтмол болдог юм байна. Клубын тухай эндээс үзээрэй.

Юуны түрүүнд, сонирхолтой сайхан санаачлага гарган хамтран ажилладаг клубын бүх залууст талархлаа илэрхийлье.

Уг уулзалтын үеэр залуус ярилцаж буй сэдвээрээ намайг санал бодлоо хуваалцаач гэсэн юм. Миний ярьсныг бичээд YouTube-д тавьжээ  

iPAD-ын Монгол гар

iPAD-даа монгол гар яаж суулгасан бэ гэж твитерээр олон хүн надаас асуусан юм. Тиймд зарим нэг туршлагаасаа энд хуваалцая.

Юуны түрүүнд хэлэхэд, би программ бичээгүй, харин бэлэн программ ашигласан. Нөгөөтэйгүүр, энэ программ нь системийн түвшинд ажилладаггүй, өөрөөр хэлбэл энэ бол iPAD-ийн жинхэнэ монгол гар (keyboard) огт биш, харин монголоор бичихэд тохиромжтой текст процессор юм.

Unicode Map нэртэй энэ программыг Apple App Store–ээс $1.99-ээр худалдан авч болно.

Энэ программын онцлог бол түүнд 1) Ө,Ү үсгүүдийг оруулж болно     2) Монгол бичгийн машины үсгийн байрлал бүхий гар үүсгэж болно.

Бүх төрлийн Unicode гар үүсгэх бололцоотой энэ редакторыг ашиглан бичсэн текстээ та мэйлд, твитерт илгээж болно, эсвэл Copy хийгээд дурын программ руугаа зөөж болно.

Программын гол онцлогийг дараах зургуудаас үзээрэй.

 

 

 

 

 

 

 

 

        1-р зураг                                 2-р зураг                               3-р зураг

• 1-р зураг: Unicode үсгүүдийг суулгаагүй байгаа “хоосон” гар
• 2-р зураг: “Хоосон” гарт бүх Монгол үсгийг суулгасны дараа
• 3-р зураг: Unicode тэмдэгтүүдийн хүснэгт. Эндээс та тэмдэгтүүдээ цуглуулж хүссэн гараа бүтээж болно.

Системийн гар дээр Ө, Ү нэмсэн бас нэг өөр программын тухай дараа бичье.

Ардчилсан зарчмаар, эсвэл Шүүхээр

Хэлэлцэн маргалдаж, саналаа тоолж хамтын шийдвэрээ гаргаж буй иргэд, хамт олонд ямагт Олонх ба Цөөнх байдаг. Энэ бол иргэний нийгмийн бүхий л хамт олон, байгууллагын амьдрал, үйл ажиллагааны ердийн хэв хэмжээ билээ.

Тэр бүү хэл, тухайн хамт олон, байгууллагын гишүүд мэтгэлцээнд өргөнөөр татагдан оролцож, хамтын шийдвэрт санал бодлоо тусгахын төлөө идэвхтэй тэмцэж байвал тийм байгууллагыг эрүүл, дотоод ардчилалтай байна гэдэг.

Ардчилсан байдлаар асуудлаа шийднэ гэдэг бол хамт олон хэлэлцээд олонхийн саналаар нэгдсэн шийдвэрээ гаргахыг хэлдэг. Монгол улсын Улс төрийн намын тухай хуулийн 5.1.2-т энэ талаар маш тодорхой буюу нам нь “дотоод асуудлаа ардчилсан зарчмыг баримтлан олонхийн саналаар шийдвэрлэх” гэж заасан байдаг.

Иргэний нийгмийн байгууллага, улс төрийн намын дотоод асуудалд шүүхийг оролцохыг хуулиар хорьдог. Жишээ нь, Монгол улсын Улс төрийн намын тухай хуулийн 13.9-т “Намын дүрмээр зохицуулах намын дотоод зохион байгуулалт, үйл ажиллагаатай холбоотой маргааныг шүүх хянан шийдвэрлэхгүй” гэж заасан бий.

Дүгнэн хэлбэл, ардчилсан нийгэмд иргэний ямар ч байгууллага дотоод асуудлаа олонхийн саналаар шийдвэрлэдэг. Олонх, цөөнхийн маргаанд шүүх оролцдоггүй.

Туйлын хачирхалтай тогтоол

Улсын Дээд шүүх 2011.10.14-ний өдрийн хуралдаанаараа “Бид МНН-ын 9-р Их хурлыг хийчихлээ, МНН-ын дүрмийг өөрчилж өгнө үү” гэсэн намын гишүүн, гишүүн бус хэсэг иргэдийн хүсэлтийг авч хэлэлцээд МНН-ын дүрмийн өөрчлөлтийг бүртгэсэн тухай туйлын хачирхалтай тогтоол гаргалаа.

Манай намын хэсэг гишүүд “Намаа аврах хөдөлгөөн” байгуулж, нам бусчуудыг “элсүүлж”, 2011.08.28-ний өдөр ЭМЯ-ы Эрүүл мэндийн сургалтын төвд 112 хүний оролцоотой Их хурал гэгчийг зохион байгуулжээ. Тэд уг хурлаараа МНН-ын намын дүрмэнд өөрчлөлт оруулах “шийдвэр” гаргаж, гаргасан барим бичигтээ МНН-ын Улаанбаатар хотын Салбар зөвлөлийн (!) тамга дарж Улсын Дээд шүүхэд хандсан байна. Мөн тэд МНН-ын даргаар манай намын гишүүн бус (!) С.Маам, Д.Батбаатар нарыг “сонгожээ”.

Танай Ногоон намд юу болоод байнаа …

Ингэж олон хүн надаас асууж байна. Би маш товчхоноор хариулья.

Манай Ногоон намын гишүүдийн олонх буюу 90% нь ИЗН-тэй нэгдэж ИЗ-НН-ийг байгуулахыг дэмжиж, төрийн ордонд хоёр намын нийт 800 (400/400)  төлөөлөгчид оролцсон Их хурлуудаа хийж,  нэгдсэн намаа бүртгүүлэхээр Дээд шүүхэд хандсан боловч 6 дахь сардаа гацаад байна.

Харин манай Ногоон намын цөөнх буюу 10% нь болж байсан хүмүүс намаа нэгтгэхийг эсэргүүцэж мөн хандахад Дээд шүүх тэдний хүсэлтийг хүлээн авч (энэ нь хуулиар хориотой) манай намын дүрмийг шинэчлэн бүртгэлээ. Энэ шинэ гэгдэх дүрмээрээ тэд намын бүх удирдлагыг сольж, 4 жилдээ дахин Их хурал хийхгүй байх өвөрмөц заалт оруулжээ.

Уг нь намын цөөнх болсон гишүүд ч бай, гишүүн биш ч бай, хэсэг иргэд намын Их хурлыг зарлаж, албан маягт, тамга тэмдэггүйгээр намыг төлөөлөн Дээд шүүхэд хандах эрх байдаггүй баймаар. Гэсэн ч тэд хууль бусаар Их хурал хийж, намын шинэ удирдлага гэгчээр өөр намд байсан хүмүүсийг шинээр “элсүүлэн” сонгоод зогсохгүй, намын нэрийн өмнөөс, намын тамга тэмдэггүй бичиг үйлдэн хандахад Дээд шүүх түүнийг нь хүлээн аваад баталгаажуулчихдаг юм байна.

Зүйрлэн хэлбэл, энэ бүх үйл явдал нь хөлсний цэргүүд ашиглан хийж буй төрийн эргэлттэй ч төстэй юм уу даа.

Монголын анхны блог … 40000 жилийн настай

Блог гэж юу вэ? … Вовкагийн тухай нэг онигоо санаанд орчихлоо. Багш ангидаа “Залхуу хүн гэж хэнийг хэлэх вэ?” гэсэн зохион бичлэг хийлгэж. Цаг дуусахад бүгдийнх нь дэвтрийг хураагаад өрөөндөө аваачаад шалгаж гэнэ. Хүүхэд бүр л залхуугийн тухай янз янзаар бичсэн байжээ. Харин Вовкагийн дэвтэрт юу ч байсангүй, хоосон үлдээсэн хуудасны хамгийн дор харин “Залхуу хүн гэж үүнийг хэлнэ” гэсэн ганц өгүүлбэр байжээ. Товч бөгөөд тодорхой …

Блог бол … одоо таны уншиж байгаа … миний бичсэн энэ тэмдэглэл юм

Блог гэж Интернэт дээр байрлах тэмдэглэлийн дэвтэр сайтыг нэрлэдэг. Ихэнх блог уншигчиддаа санал, бодлоо нэмж бичихэд нээлттэй, интерактив бүтэцтэй байдаг. Орчин үеийн блогчид өөрийн блогтоо зөвхөн бичээд зогсохгүй зураг, аудио, видеог өргөнөөр хэрэглэдэг билээ.

BlogPulse-ийн мэдээлснээр, 2011 оны 2-р сарын 16-ны байдлаар Интернэт дээр нийт 156 сая блог ажиллаж байна.

Интернэт үүссэн цагаас л эхлэн түүн дээр Usenet, Compuserve, BBS, Mailing List зэрэг хэрэглэгчид өөрийн бодол санаагаа бичиж бусадтай харилцан ярилцах олон үйлчилгээ хөгжиж ирсэн байдаг. Өнөөгийн бидний ойлгодог Блог буюу Web Log –ийн энэ хэлбэрийг анх Swathmore College –ийнхан санаачилсан гэдэг юм.

Харин блог Монголд анх хэзээ үүссэн юм бэ?

Монголын Интернэт 1997 онд эхэлсэн. Түүнээс хойш … Анхны Интернэт блогийг хэн бичсэнийг мэдэхгүй юм байна.

Харин Монголын анхны блогийг одоогоос 40 мянган жилийн өмнө нэр нь үл мэдэгдэх нэг нөхөр бичиж үлдээснийг та одоо ч очиж уншиж болно. Тэр үед Интернэт байгаагүй учраас тэр блогчин маань блогоо агуйн ханан дээр бичиж үлдээхээс өөр аргагүй байсныг та лав ойлгоно биз

 

 

 

 

 

 

Эзэнтэй Медиа

Медиа гэдэг үгийг бид хэвлэл мэдээлэл гэж орчуулдаг. Гэхдээ англи хэл дээр ном зохиол олныг унших тутам энэ бол зөвхөн хэвлэл мэдээлэл гэсэн үг биш, мэдээллийн орон зай өөрөө гэсэн өргөн утгатай үг болохыг мэдэрч эхэлдэг.

Хүн бүр эргэн тойрноо, хот гудамж, улс орон, дэлхий ертөнцөө өөр өөрийнхөөрөө төсөөлдөг. Хэн нэгэн хүн тань дээр хүрч ирээд Сан Марино гэж нэг тийм орон байна, ийм тийм зүйлтэй юм, дарга нар нь учиргүй шударга юм гээд ярьвал таны толгойд тийм юм байх даа гэсэн бодол төрнө. Гэтэл дараа өөр нэг хүн тааралдаад Сан Мариногийн тухай нөгөө сонссонтой тань ижил төстэй зүйл ярьвал таны төсөөлөл аажмаар итгэл болох зүгтээ нэмэгдэнэ.

Та Сан Маринод очиж үзээгүй, тэр бүү хэл тэр тухай ном уншиж, зураг альбом ч хараагүй байж болно. Гэхдээ та удалгүй Сан Мариногийн тухай төсөөлөлтэй болж, таны мэдэх бусад орнуудтай харьцуулахад хэр сайхан орон болохыг нь дотроо дүгнэдэг болчихно гэхэд хилсдэхгүй.

Асуулт: Хэрэв танд Сан Мариногийн тухай ярьсан хүмүүс бүгд цаанаа нэг эзэнтэй, бүгд танд энэ тухай ярих зорилготой, түүгээрээ цалинжсан улсууд байвал яах вэ ?