Ерөнхийлөгчийн хоригийг хүлээн авч алдаагаа залруулах ёстой

Э.Мөнгөн                         2009/12/17                          № 251 /830/ Ардчилал сонин 

Монгол  Улсын 2010 оны нэгдсэн  төсөвт Ерөнхийлөгч  бүхэлд нь хориг тавиад байгаа. Энэ асуудалд парламентын гишүүд өөр өөрийн байр суурианаас хандаж, зөв буруу  гэж мэтгэлцсээр  л байна. УИХ-ын гишүүн Д.Энхбаттай дээрх асуудлын талаар ярилцлаа.

-Та  тойрогт зарцуулах  нэг тэрбум төгрөгнөөс  татгалзаж байгаа. Яагаад ийм шийдвэр  гаргасан бэ?

-Нэг тэрбум  төгрөг тойрогт нь хуваарилж  байгаа. Гишүүд захиран зарцуулагч  нартайгаа зөвлөлдөн юунд зориулахаа шийдэх юм. Тэгэхээр  гол асуудал нь төрийн ордонд хууль батлалцаж байгаа 76 нөхөр сүүлд нь үүнийг би хийсэн гэж ухуулга хийх гэж байгаа хэрэг. Энэ нь ирэх  сонгуулийнх нь PR болчихоор шинээр сонгогдох гишүүн гэж байх уу.Би нэг тэрбумыг авснаараа амаа таглуулж, үлдсэн 75 гишүүн нэг тэрбумаа юунд зарцуулав, Сангийн яам юу хийж байгааг хянах, ярих боломжгүй болж байгаа юм. Тэгэхээр тавар төлөгчдийн мөнгө ямар ч хараа хяналтгүйгээр урсах нь.

- Яагаад болохгүй  гэж?

- Би тэр  мөнгийг нь авчихаар бусад  нөхдөө шүүмжлээд байхгүй, намайг ч шалгахгүй. Тэгэхээр УИХ төсөв хянах үйл ажиллагаагаагаа нэг тэрбумаар арилжиж байгаа явдал гэж ойлгож болно. Энэ бол шууд утгаараа улс төрийн авлигын хэрэг шүү дээ.

- Үүнээс татгалзах  хүн байх уу. Нийслэл  хөдөө орон нутагт яаралтай шийдэх олон асуудал байгаа шүү дээ?

- Парламентын  76 гишүүн энэ мөнгөнөөс татгалзсан, татгалзаагүй тойрогт нь очих  л болно. Ер нь, татвар төлөгчдийн  мөнгө үрэн таран болохыг гишүүд  ойлгож, өөрчлөх хэрэгтэй гэж  байгаа. Гэвч эсэргүүцэж байгаа  нь цөөхөн. Олонхи нь авна гээд байгаа болохоор мэдээж хэрэг хоригийг хүлээж авахгүй гэх байх. Өнөөдөр хэн нэг нь зориг гаргаад энэ бүхнийг засч залруулахын төлөө тэмцэхгүй болохоор  би үүнийг хийнэ. Баянголын иргэд үүнийг ойлгоно гэж найдаж байна. Парламентын 76 гишүүн нэг нэг тэрбум төгрөг авч, төсөв хянах үйл ажиллагаагаа худалдаад улс орны эрх ашгаа хойш тавих ёстой юу, эсвэл төсвийн ерөнхийлөн захирагч, орон нутагт өгөх нь дээр үү гэдгийг бодох нь чухал. Гишүүд нэг сургуулийн дээвэр засах, худаг гаргах асуудалд оролцоод байх шаардлагагүй. Орон нутгийн удирдлагуудтай уралдаж, тэдний хийх ажлыг шүүрч, гавъяаг нь өөртөө авах гэж улайрах ямар хэрэг байна.

- Таны байр суурийг  УИХ хүлээн авбал  төсөв задарч дахин  хэлэлцэхэд хүрнэ гэж гишүүд үзэж байгаа. Он гарахаас өмнө дахиад төсөвөө зохиож, хууль тогтоох дээд байгууллагаар хэлэлцүүлэн баталж чадах уу?

- Төсөв дахин задарч, хэлэлцүүлэгт шилжих нь үнэн. Гэхдээ төсөв батлагдахаас өмнө  Ерөнхийлөгч чуулганы нэгдсэн хуралдаан дээр үг хэлэхдээ гишүүдийн мөнгөтэй холбоотой асуудал байж болохгүй гэсэн. Мөн эдийн засгийн байнгын хорооны хуралдаан дээр Сангийн сайдаас нэг тэрбумын асуудал байгаа юу гэж асуухад “Тийм зүйл огт байхгүй” гэж хариулж л байсан шүү дээ. Гэтэл төсөв батлагдахын өмнөхөн гишүүдийн тойрогтоо зарцуулах мөнгө орж ирэн ганцхан шөнийн дотор задаргаа хийх талаар Сангийн яамнаас үүрэг өгсөн. Бид үүнийг хийх ёсгүй. Тэр захиран зарцуулагчид л хийх ёстой. Ер нь ийм зүйл байж болохгүй, хориглож байна гэж Ерөнхийлөгч тодорхой хэлээд байхад л үгнээс нь зөрөөд хийчихсэн асуудал.

- Нэгэнт төсөв  батлагдчихсан байхад хориг тавьж  байгаа нь буруу гэж үзэж  байгаа гишүүд байсан. Хоригийг  хүлээн авбал орон нтугийн  төсөл хөтөлбөрүүд бүгд зогсоно?

- Миний хувьд  хориг тавих ёстой гэж үзэж байгаа. Эхнээсээ буруу явчирсан зүйлийг бүгдээрээ нийлж засч задруулах нь гишүүдийн үүрэг. Ирэх оны төсөвт бүхэлд нь хориг тавьсан болохоор гишүүд хүлээж авахгүй байх. Энэ бол хамгийн том асуудал. Нэгэнт эхнээсээ буруу явсныг гишүүд мэдсээр байж энэ чигээр нь явуулна гээд байгаа нь буруу. Тиймээс хоригийг хүлээж аваад засч залруулах зүйлээ хийх ёстой.