Enkhbat's Blog

“МОД ТАРЬЦГААЯ ИРГЭДИЙН АЯН”-д нэгдэцгээе!

Байгаль, эх орондоо хайртай залуус, иргэдийн санаачилгаар зохион байгуулж буй мод тарих аяныг УИХ-ын гишүүн Д.Энхбат дэмжиж, зохион байгуулах ажилд Монголын Ногоон Нам дэмжлэг үзүүлэхээ илэрхийлээд байна. Иргэн таныг ч энэхүү аянд сайн дураараа идэвхтэй оролцохыг уриалж, зохион байгуулагчдын гаргасан уриалгыг нийтэллээ.

Мөрийн хөтөлбөр

УИХ-ын 25 дугаар тойрогт Иргэний Эвслээс нэр дэвшиж, сонгогдсон Д.Энхбат гишүүний  мөрийн хөтөлбөрийг орууллаа. НЭГ. Уриа нь: Эх орноо цэвэрлэе! 1-2-3!” 1. хяналттай төр 2. амжиргаатай өрх 3. эзэнтэй нутгийн төлөө Монголд эхэлсэн улс төрийн ардчиллыг улам гүнзгийрүүлж, өнөөгийн нийгэм, экологийн гүн хямралыг гэтлэн давж, улс орондоо эрх зүйт ардчилсан, шударга төрийг цэгцлэн байгуулах, иргэний бодит ардчиллыг тогтоох нийгмийн хөгжлийн дараагийн үе шат юм. Төрөө иргэний хяналттай, өрх гэр бүрийг амьжиргаатай, иргэдээ нутаг орных нь эзэн болгох Иргэний Эвслийн сонгуулийн мөрийн хөтөлбөр хэрэгжснээр Монголын төр эрүүлжиж, ард иргэдийн амьдрал сайжирч, байгаль дэлхий экологийн сүйрлийн аюулаас холдох болно гэдэгт бид гүнээ итгэж байна. 1. Хяналттай төр

• Үндсэн хууль болон улс төрийн намууд; сонгууль; төрийн удирдлага, санхүүжилт; төрийн албаны зэрэг төрийн тогтолцоог бүрдүүлэгч гол хуулиудыг өөрчилж ард нийтийн өргөн хэлэлцүүлгийн үндсэн дээр улс төрийн цоо шинэ, щударга, парламентын тогтолцоог бий болгоно.
• Төрийн үйл ажиллагаанд хяналт тавих Иргэний Танхимийг малчид, бизнес эрхлэгч, багш, эрдэмтэд зэрэг монголын нийгмийн гол давхрагын төлөөлөлтэйгээр УИХ-ын дэргэд байгуулна.УИХ-ын гишүүн, Иргэдийн хурлын төлөөлөгч зэрэг сонгуульт албан тушаалтныг эгүүлэн татах тогтолцоог бүрдүүлнэ.
• Төрийн өндөр албан тушаалтнуудын авилга, луйврын хэргийг шүүхэд шилжүүлж, тэдний эд хөрөнгө, газрын лицензийг хянан шалгуулна. Албан тушаалтны иргэнд учруулсан хохирлыг нөхөн төлөх “Төрийн хариуцлагын сан”-г байгуулна.

Иргэндээ үйлчилдэг төрийн байгууллага.

• Хүнд суртлыг багасгаж иргэнийг төрийн аль ч шатны байгууллага, албан тушаалтан 20 минутаас илүү хүлээлгэхгүй, хоёроос дээш удаа явуулахгүй байх зэрэг төрийн үйлчилгээний хатуу журам, стандарт тогтоож мөрдүүлнэ.
• Төрийн үйлчилгээг иргэний нийгмийн байгууллагуудад гэрээлэн шилжүүлэх үйл ажиллагааг өргөжүүлнэ.
• Төрийн байгууллагуудын үйл ажиллагааг нээлттэй, хөнгөн шуурхай болгох зорилгоор төрийн үйлчилгээг Интернетээр авах нөхцлийг бүрэн бүрдүүлнэ.

Иргэний мэдэх эрх

• Төрийн нууцаас бусад төрийн аль ч мэдээллийг иргэдэд ил тод болгоно. Гэмт үйлдлийн шинжтэй мэдээллийг төрийн нууцад хамааруулах явдлыг таслан зогсоож, олон нийтэд худал болон зөрчилтэй мэдээлэл өгсөн, мэдээллийг нуун дарагдуулсан, хоцроосон албан тушаалтанд хариуцлага хүлээлгэдэг болно.
• Интернэтэд 60 хоногийн өмнө нийтэлж, нээлттэй хэлэлцүүлэг хийгээгүй хуулийн төслийг УИХ-д хэлэлцэхийг хязгаарлана.
• Олон нийтийн радио, телевизийг улс төрчдийн хяналтаас бүрэн гаргаж, хүчирхийлэл, садар самуун, гаж үйлдэл зэргийг өдөөгч мэдээллийн терроризмыг таслан зогсооно.

Нам, төрийн ажлын зааг

• Төрийн албан хаагчдыг намын харьяалалгүй болгоно.
• Улс төрийн намуудын хатуу гишүүнчлэлийг халж, санхүүжилтийг ил тод болгоно.
• Төрийн захиргааны албан тушаалтан, намын аппаратын ажилтан Иргэдийн төлөөлөгчдийн хуралд сонгогдохыг хориглоно.

Сонгууль, санал асуулга

• Сонгуулийн хувь тэнцүүлсэн (пропорционал) тогтолцоонд шилжиж, сонгуулийн байгууллагыг улс төрийн намуудын нөлөөллөөс ангижруулна.
• Сум, хорооны түвшний сонгуульд улс төрийн намуудын оролцоог хална. Бүх шатны засаг дарга нарыг иргэд шууд сонгодог болгоно.
• Ард нийтийн санал асуулгын тогтолцоог боловсронгуй болгож нийгмийн бүлгүүдийн санал асуулгын сүлжээг хөгжүүлнэ.

2. Амьжиргаатай өрх Монголын өрх бүрийг “Хөгжлийн босгоор” алхуулж, Залуучуудад боломж олгож, Ахмадуудад халамж хүргэсэн иргэн төвтэй эдийн засгийн бодлого хэрэгжүүлнэ. Бид “Хөгжлийн босго” буюу монгол өрхийн амьжиргааны доод үзүүлэлтийг: 1. Сарын НЭГ сая төгрөгийн орлого 2. ХОЁР өрөө байр 3. Хүүхэд бүрт ГУРВАН халамж (эрүүл мэнд, боловсрол, цэвэр хүнс) - гэж томьёолж байна. Энэхүү “Хөгжлийн босго”-ыг нийгмийн болон байгалийн баялгийг шударгаар хуваарилах, авилгалын сүлжээг эвдэх, далд эдийн засгийг ил болгох цогц арга хэмжээг хэрэгжүүлснээр хангах бүрэн боломжтой. “Хөгжлийн босго 1-2-3” зорилтыг хэрэгжүүлэх үндсэн чиглэл: Хүний хөгжил

• Гэр бүлийг дэмжих бодлогыг хатуу баримталж хүүхэд бүрт нийгмийн хараа хяналтыг хүргэнэ. Хойч үеийнхнийхээ өмнө хариуцлага хүлээх зарчмыг тууштай баримтална.
• Боловсролын салбарт эрс шинэчлэл хийж, хүн бүрийг мэргэжилтэй, өрсөлдөн амьдрах чадвартай болгох төрийн бодлого хэрэгжүүлнэ.
• “Тэгш боломж” нийгмийн зээлийн сан байгуулж иргэн бүрт өөрийгөө хөгжүүлэх, бизнесээ нээх гарааны зээлийн үндэсний тогтолцоог бүрдүүлнэ. 18 нас хүрсэн иргэн бүрт 10 сая төгрөгийн зээлийн эрхийг төрөөс баталгаажуулна.

Орон сууц

• Ажилтай залуу гэр бүл бүрийг байртай болгох, тэдэнд урьдчилсан төлбөргүй, 30 жилийн хугацаатай, жилийн 6 хувиас хэтрэхгүй хүүтэй зээл олгох тогтолцоог бүрдүүлнэ.
• Хашааны газрыг хувьд бүрэн шилжүүлж иргэдийн хяналт, оролцоотой “Газраа байраар солъё” хөтөлбөрийг хуульчлан хэрэгжүүлнэ.
• Улаанбаатар хотын төвлөрлийг багасгаж, хувийн байшингийн хороолол, дагуул хотхонуудыг үүсгэнэ.

Бизнес, аж ахуй

• Үндэсний үйлдвэр, хөдөө аж ахуйг шинэчлэн сэргээн байгуулж, өрсөлдөх чадвартай, экологийн цэвэр бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлийг тэргүүлэн хөгжүүлнэ. Үндэсний үйлдвэр, хөдөө аж ахуйг хамгаалах, урамшуулах тууштай, хатуу бодлого баримтлана.
• Аж ахуй дахь төрийн хэт оролцоог хязгаарлаж, бизнест дарамт учруулж буй хууль тогтоомж, журмыг өөрчлөн шинэчлэх шийдвэртэй арга хэмжээ авна. Бизнесийн лиценз олголт, мэргэжлийн хяналтын үүргийг бизнесийн өөрөө удирдах зарчмаар ажиллах салбарын холбоодод шилжүүлнэ.
• Хөдөлмөрийн хөлсийг цагаар тооцдог тогтолцоонд шилжинэ. 35-аас дээш насны иргэдийг ажлын байраар хангах, шинээр мэргэшүүлэх, давтан сургах үндэсний хөтөлбөр хэрэгжүүлнэ.

Ядуурлын эсрэг

• Гэр хорооллын цахилгааныг шөнийн цагаар үнэгүй болгоно.
• Газрыг аж ахуйн эргэлтэд оруулж, хөдөөгийн өрх бүрийг өөрийгөө тэтгэх аж ахуйтай болгох зорилгоор сум бүрт 100 сая төгрөгийн зээлийн сан байгуулна.
• Уул уурхайн ашиг орлогоос өндөр настан, ахмадуудад тэргүүн ээлжинд хүргэж, ахмад бүрт 10 сая төгрөгийн тэтгэлэг олгох “Талархлын сан”-г хуульчлан байгуулна.

3. Эзэнтэй нутаг Нутгийн өөрөө удирдах зарчим

• ИТХ-ын эрх мэдэл, хариуцлагыг нэмэгдүүлж, орон нутгийн татварын бие даасан тогтолцоог бий болгоно.
• Хөдөө орон нутагт жижиг бизнес, хувиараа аж ахуй эрхлэгчдийг улсын албан татвараас чөлөөлнө.
• Байгалийн баялгийн ашиглалтын асуудлыг орон нутгийн иргэдийн саналыг тусган шийдвэрлэж байх эрх зүйн тогтолцоог бүрдүүлнэ.

Байгаль орчин, экологи

• Экологийн глобаль өөрчлөлтүүдийг тооцон, иргэдийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах нөхцлийг бүрдүүлж, өнөөгийн экологийн сүйрлийг таслан зогсооно. Нутаг усыг сүйтгэсэн, хордуулсан хохирлын цар хэмжээг тогтоож, улмаар нөхөн сэргээх, хор уршгийг арилгах, арилгуулах эрс шийдэмгий арга хэмжээ авна.
• Байгалийн баялгийн үнэлгээ, ашиглалтын өнөөгийн тогтолцоог бүрэн өөрчилж, экологийн урамшуулал, татвар, торгууль, стандартын шинэ тогтолцоог бий болгоно. Экологийн цагдаагийн албыг байгуулна.
• Гол усны эх, ай сав газарт алтны болон байгальд халтай бусад олборлолтыг бүрэн хориглоно.

Уул уурхай, ашигт малтмал

• Хариуцлагатай уул уурхайг хөгжүүлнэ. Эцсийн бүтээгдэхүүний болон боловсруулах үйлдвэрлэлийг дэмжиж бүс нутаг дахь эдийн засгийн оролцоог нэмэгдүүлнэ.
• Стратегийн орд газруудыг түшиглэн Уул уурхайн хөрөнгө оруулалтын дэлхийн түвшний үндэсний корпораци байгуулна. Иргэн бүрт 5 сая төгрөгийн алтан (худалдах эрхгүй) хувьцаа олгоно.
• Хууль бусаар олгогдсон лицензийг хурааж, лицензийн наймааг бүрэн хална.

Төр, нийгэм, байгаль дэлхийгээ эрүүл, цэвэр байлгаж, төр засаг, нутаг орон, өрх гэрийнхээ жинхэнэ эзэд болж явах нь монголчууд бидний Монголдоо сайхан амьдрах гол зарчим билээ. Эрүүл төр, эрүүл амьдрал, эрүүл нутгийнхаа төлөө хамтдаа зүтгэе. Эх орноо цэвэрлэе, цэгцэлье!

УИХ-ЫН ГИШҮҮН Д.ЭНХБАТ

Ерөнхийлөгчийн санаачилсан хуулийг дэмжлээ

УИХ-ын Төрийн байгуулалтын байнгын хороо өчигдөр "Иргэдээс төрийн байгууллага, албан тушаалтанд гаргасан өргөдөл, гомдлыг шийдвэрлэх тухай" хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах эсэх тухай асуудлыг хэлэлцэв. Төрийн албан тушаалтны зүгээс иргэдийн өргөдөл гомдлыг хуульд заасан хугацаанд шийдвэрлэдэггүй, ингэхдээ элдэв бичиг баримт нэхэх замаар чирэгдүүлдэг гэсэн шүүмжлэл бий. Өнөөдөр мөрдөж буй хуульд иргэдийн өргөдөл, гомдлыг хуулиар тогтоосон хугацаанд шийдвэрлээгүй албан тушаалтанд хариуцлага тооцох тухай заалт бараг байдаггүй аж. Харин Ерөнхийлөгчийн санаачилсэн энэхүү хуулийн төсөлд хариуцлага тооцох асуудлыг тусгажээ. Байнгын хороонб гишүүд уг хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах нь зүйтэй хэмээн дэмжиж байсан ч засч залруулах зүй бий хэлж байлаа. Тухайлбал Д.Энхбат гишүүн "энэ хуульд ихээхэн санаа тавьж байгаа хүмүүс бол иргэд юм, тиймээс албан тушаалтан өөрөө өөртөө зориулсан хууль гаргах бус, иргэд, ТББ-ын саналыг сонсох хэрэгтэй гэсэн асуудлыг тавилаа. МОНЦАМЭ мэдээ

" Эрх чөлөө, эрх мэдлийн үнэ цэнэ " сэдвээр оюутнуудтай ярилцлаа.

МУИС-ийн хуулийн чиглэлээр суралцдаг оуютнуудын хүсэлтээр УИХ-ын гишүүн Д.Энхбат оюутнуудтай уулзаж, “Эрх чөлөө, эрх мэдлийн үнэ цэнэ” сэдвээр өөрийн үзэл бодол, байрь сууриа ярьж тэдэнтэй санал бодлоо солилцлоо. Д.Энхбат гишүүн улс төр гэдэг бол ард түмний амьдралыг хэрхэн дээшлүүлэх тухай асуудал юм гэдгийг тэмдэглээд, эрх чөлөөний үнэ цэнийг Оюутолгойн асуудал болон бусад сонирхолтой жишээн дээр тайлбарлан ярьж, өөрийн үзэл бодлоо ярив. Тэрээр оюутнуудаас санаа бодлыг нь асууж, сонирхсон асуултуудад маш сонирхолтой жишээ татан хариулт өгч байлаа. Оюутнуудад өөрсдийн сурах үйл ажилдаа сайн байж, өөрсдийн хийж буй зүйлдээ сайн байснаар эх орон маань хөгжинө гэдгийг захилаа. Одоо байгаа дарга нарыг муулаад яах юм, та нар өөрсдөө сайн бай, та бүхэн өөрсдийн үүсгэсэн оюутны клубынхээ үйл ажиллагаагаа сайн байлга, та бүхэн өөрсдөө орчин үеийн сайн сэхээтэн гараад ирэхэд дээр нь муу дарга байж чадахгүй гэх мэтээр үнэхээр бодууштай сайхан зөвлөмжүүдийг өгч байлаа. Эцэст нь, оюутан залуус түүнийг Яагаад ерөнхийлөгчийн сонгуульд ийм сонголт хийсэн талаар нь сонирхсноор асуултын цаг дууслаа. УИХ-ын гишүүн Д.Энхбат "бид сонгуулиар хүнийг нь зөвхөн дэмждэг биш, бас өөрсдийн ирээдүйгээ сонгодог. Энэ удаа бидний ардчиллыг дэмжиж хийсэн сонголт маань Элбэгдоржийнхтой адил учир энэ сонгуульд түүнийг дэмжсэн" хэмээн тайлбарлалаа.

Уулзалт ярилцлагад урьж байна

УИХ-ын гишүүн Д.Энхбат МУИС-ийн Хууль зүйн сургуулийн оюутнуудын хүсэлтээр “Эрх чөлөө, эрх мэдлийн үнэ цэнэ” сэдэвт уулзалт ярилцлагад оролцоно. Уг уулзалт ярилцлагыг Хуулзүйн сургуулийн оюутны “Энтимема” клубээс зохион байгуулж байгаа юм. Оюутан залуус та бүхэн энэхүү уулзалт ярилцлагад оролцохыг хүсвэл 4-сарын 17-нд 17 цагт МУИС-ын III байр, Хууль зүйн сургуулийн лекцийн танхимд хүрэлцэн ирээрэй.

7-10 жилийн дараа Улаанбаатар хот гүний усгүй болно

"Өнөөдрийн монгол" сонинд гарсан ярилцлагыг орууллаа. Монголын парламентад "Ногоон бүлэг" хөл тавьж байгаа юм байна. Энэ талаар УИХ-ын гишүүн Д.Энхбаттай ярилцлаа. -"Ногоон бүлэг"-ийг байгуулах болсны шалтгаан нь юунд оршиж байгаа юм бэ? -Монголын парламентын "Ногоон бүлэг" үйл ажиллагаагаа эхэлж байна, өнөөдрөөс. Бүлэг маань парламентад суудалтай дөрвөн намын төлөөлөл болох 20 гаруй гишүүн орж, ажиллах саналаа илэрхийлсэн байгаа. Өнөөдөр байгаль экологи сэргээгдэх эрчим хүчний аюулгүй байдал, Улаанбаатар хотын экологийн тэнцвэрт байдал зэрэг олон асуудлын гарах гарцыг "Ногоон бүлэг" хайж, олох юм. Бидний үүрэг бол байгаль, эх орныхоо төлөө санаа зовж байгаа Монголын бүх иргэн, улстөрчид, төрийн бус байгууллагууд, эрдэмтдийг холбон ажиллах нарийн бичгийн даргын үүргийг бид бүхэн гүйцэтгэе гэж энэ ажлыг санаачилсан. "Ногоон бүлэг" төрийн бодлогыг экологийн тулгамдсан асуудалд хандуулахын тулд ажиллана. Иймд үндэсний хэмжээнд мэдээлэл солилцох, хамтран ажиллах зорилготойгоор ажлаа эхэлж байгаа юм. -Бүлгийн гишүүд ямар нэгэн нам, улс төрийн харьяалалтай юу? -Энэ ажилд парламентад суудалтай бүх намаас оролцож байгаа. Бие даагч З.Алтай хүртэл "Ногоон бүлэг"-ийн нэг гишүүн. Тэгэхээр бидний энэ ажил ямар нэгэн нам, бүлгээс огт хамааралгүй. Нас хүйс ч хамаарахгүй. Монгол Улсын иргэн бүрт нээлттэй бүлэг байгаа. -Та бүхний ажлын гол чиг хандлага хаашаа чиглэх бол? -Монгол Улс уул уурхайн томоохон салбаруудаа хөгжүүлэхийн даваан дээр байгаа. Энэ салбарыг зөв гольдролд нь оруулж, эхнээсээ л зөв явуулахгүй бол бидний ирээдүйд ямар их хор хөнөөл болохыг бид тодорхой хэмжээгээр олж харсан. Тэгэхээр 20 гаруй гишүүн нэгдээд УИХ-д Монголын төрт ёсны бодлогыг экологийн зөв чиглэлд оруулаад явъя гэсэн чиглэлтэй ажиллаж байгаа. Экологи гэхээр зөвхөн байгаль орчин, хүрээлэн байгаа газар нутаг төдийгүй эмийн, хөрсний зэрэг олон асуудлыг хөндөн гаргаж ирэхийг хэлж байгаа, бид. -Оюутолгойн гэрээнд гүний усыг ашиглана гэсэн заалт байгаа юм билээ. Гэрээнд засвар орох эсэх нь тодорхой бус байгаа. Хэрэв засвар орохгүй бол говийн бүс нутаг усны хомсдолд орох нь тодорхой байгаа? -Оюутолгойн төсөл дээр усны асуудлыг одоогийн байдлаар бүрэн судлаагүй байдаг юм билээ. Энэ ордын доор байгаа ус нь олон сая жилийн хугацаанд хуримтлагдсан, эрдэсжсэн, даршсан ус. Тэгэхээр эргүүлээд тэр усыг ашиглахад нэлээд хүндрэлтэй. Бидний харж байгаагаар Оюутолгойн зэс, алтнаасаа илүү ус нь үнэтэй болдог. Сэлэнгэ мөрнөөс эх авч, гадагшаа урсаж байгаа гол мөрнүүдээсээ Оюутолгой руу ус татъя гэсэн төсөл байгаа. ОХУ л гэхэд энэ төслийг тодорхой хэмжээгээр дэмжихгүй байх санал ажиглагдаж байгаа юм билээ. Оюутолгойг та бүхэн анзаараарай. Хүмүүс уул уурхайн том орд л гэдэг. Гэтэл энэ орд сүүлийн 100 жилд Монголын ард түмнийг анх удаа өөрийн санхүүгийн эх үүсвэртэй болгох төсөл. Бид өөрсдөө энэ орддоо эзэн болоод хөгжүүлэх ёстой. Харин өнөөдөр 100 хувь гадныханд найдаад, бидэнд 1.5 сая төгрөг л өгчих, бусдыг нь та нар хийчих гэвэл Монгол Улс хэцүү байдалд орно. Тэгэхээр бид санаачлагыг гартаа аваад, шийдвэр гаргахад нөлөөлөх нь манай бүлгийн бас нэгэн зорилт. -Нийслэл хотынхоо экологийн асуудалд хэрхэн анхаарч байгаа бэ? -Японы эрдэмтдийн тооцоогоор 7-10 жилийн дараа Улаанбаатар хот гүний усгүй болно. Туул гол ширгэж байхгүй болох нь ээ. Тэгэхээр усгүй Улаанбаатар хот Оюу толгойгоос илүү асуудалд хүргэнэ. Өөрөөр хэлбэл, экологийн асуудал маань эдийн засгийн, эдийн засгийн асуудал маань улс төрийн асуудал болно. Дэлхийн улс төрийн томоохон дайн уснаас үүснэ гэж дэлхийн эрдэмтэд хэлж байгаа. Манай улс дайнд ордоггүй юм аа гэхэд уснаас болж нэлээд гэдсэндээ хөлөө жийлцэнэ. Тийм учраас энэ бүхний улс төрийн шийдлийг олохын тулд бидний нөхөд хамтын ажиллагааг зохион байгуулж байгаа хэрэг. Ер нь өнөөдөр Улаанбаатар хотод дотроосоо цөлжилт явагдаж, түйрэнгийн бүс болчихоод байгаа шүү дээ. -"Ногоон бүлэг"-ийн хамгийн анхны болон цаашид хийх ажлын төлөвлөгөө сонирхолтой байна? -"Алт" хөтөлбөр хэрэгжиж, үр өгөөжөө Монголчуудад өгсөн. Гэхдээ хор хөнөөл нь түүнээс илүү байгаа гэдгийг онцолмоор байна. 20 гаруй жилийн хугацаанд хэрэгжиж байгаа энэ хөтөлбөрийг бид хаах зорилго тавьж ажиллана. Мөн Оюутолгой, Таван толгойн орд болон уул уурхайн салбарт явж байгаа ажилд намын харьяаллаас үл харгалзан өөрсдийн байр сууриа илэрхийлж, тодорхой тусгаж ажиллана гэж бодож байгаа. Ялангуяа, өнөө маргаашгүй хэлэлцэгдэж эхлэх Оюутолгойн ордын байгаль орчны экологийн асуудлыг анхааралтай ажиглана. Түүнчлэн усны асуудал бидний өмнө тулгамдсан гол асуудал болоод байгаа, өнөөдөр. Мөн эрчим хүчний болон ураны асуудал анхаарал татсаар байна шүү дээ. Өнөөдөр Монголын газар нутагт байгаа ураны ордуудын дийлэнхийг гадаадын 100 хувийн хөрөнгө оруулалттай компаниуд эзэмшдэг. Тэд уранаа баяжуулаад, олборлоод л гараад явна. Гэтэл бидэнд хэнд ч хэрэггүй хог хаягдал үлдэнэ. Ганцхан жишээ дурдъя. Киргиз улсад уранаа баяжуулаад олборлоод явуулдаг байсан байдаг. Гэтэл түүний дараа үлдсэн хаягдал л цацраг идэвхт туяа цацруулдаг хог хаягдалтай болсон түүхтэй. Бидэнд бас ийм хог хаягдал үлдэнэ гэдгийг тооцоолж байх хэрэгтэй. Одоо Киргиз улс тэр хог хаягдлаа яаж устгах вэ гэсэн толгойн өвчтэй болоод байна шүү дээ. Тэгэхээр бид аюултай талыг сайн харж, алс ирээдүйгээ бодсон шийдвэр гаргах ,нь чухал байгаа юм. -Танай бүлгээс ямар нэгэн хуулийн төсөл боловсруулан гаргах уу? -УИХ-ын даргад Ойн болон усны сав бүхий газарт ашигт малтмал эрж хайх энэ үйл ажиллагааг хориглох тухай хуулийн төслийг өргөн барьсан байгаа. Хаврын чуулганаар хэлэлцэх ёстой. Бид аливаа асуудалд ниргэсэн хойно нь хашгирав гэдэг шиг ханддаг. Тиймээс байгаль, экологитой холбоотой асуудалд хайнга хандаж болохгүй. Хэдийгээр бид хоцорч яваа боловч ямар ч арга хэмжээ авсан үр дүнгүй болохоос нь өмнө даруйхан зохицуулалт хийж, хууль гаргаж хамгаалах шаардлагатай. Энэ дөрвөн жилийн хугацаанд УИХ-ын гишүүдтэйгээ, аж ахуйн нэгж байгууллагуудтайгаа, иргэдтэйгээ, эрдэмтэн судлаач нартайгаа хамтран ажиллах болно. Д.Цэнгэл

Туул гол

Туул гол урсаж эхэллээ. Голын мөс хайлж дуусч байна.

Гачууртын хавьд. 

Монгол улс: Уул уурхай ба дэд бүтэц

УИХ дээр бид улсын төсвөө ня-бо нар шиг л мөр мөрөөр нь жагсаагаад, мөнгөө нэмж хасаад л хэлэлцдэг. Мэдээж хэрэг ийм хэлэлцүүлэг улс орны хөгжлийн бодлогын тухай бус харин талуудад “мөнгө хуваарилах” хуралдаан байдлаар явагддаг. Дэлхийн зах зээлд зэсийн үнэ өндөр байсан сүүлийн жилүүдэд ийм хуваарилалт бүр эрчтэй явагдаж, тэр бүү хэл дараа жилүүдийн орлогоо хүртэл намууд маань бие биенээсээ уралдан амлачихсан. Дандаа л мөнгө ихтэй байх шиг загнасан. Харин одоо …. мөнгө байхгүй. Яагаад гэвэл дэлхийн зах зээл дээр зэсийн үнэ уначихсан. Эргээд хэзээ өсөх бол ? Мэдэхгүй. Нөгөө амлалтууд, эхлүүлчихсэн олон ажлаа одоо яах вэ …. Ийм өндөр болчихсон урсгал зардлаа яах вэ … Халах уу, цомхотгох уу, хаах уу ….

Засгийн газар түр зуур амь аргалах арга хайж байна. Гаднаас зээл авч, тусламж гуйж. Энэ нь тэгээд шийдэл мөн үү ?

“Ийм байдлаар улсын эдийн засгийг, төсвийн зарцуулалтыг авч явж болдоггүй юм. Ашигт малтмалын салбарын орлого маш их хэлбэлздэг, тэгээд ч энэ бол дахин сэргээгдэхгүй байгалийн баялгаа зарж нэг удаа л олох орлого. Тиймд уул уурхайн салбараас олох орлогоо зөв менежмент хийхгүй бол Монгол улс хөгжих бололцоогоо алдах эрсдэлд орно. Чили улс энэ асуудлаа …. ингэж шийдсэн юм …. “ гэж ноен Анинат ярилаа.

Дэлхийн банк, Эрдэс баялаг, эрчим хүчний яам хамтран “Монгол улс: Уул уурхай ба дэд бүтэц” нэртэй хурал Улаанбаатар зочид буудалд болж байна. Хуралд хагас өдөр суулаа. Чили улсын сангийн сайд асан Эдуардо Анинат “Түүхий эдийн үнийн мөчлөгт тохирсон төсвийн болон макро эдийн засгийн бодлогын арга хэмжээнүүд” гэсэн илтгэл тавьсан нь их сонирхолтой боллоо.

Бид ноен Анинатын хэлж буйг “бараг” мэдэж байсан. Зүгээр л тэгэж хийхийг хүсээгүй. Харин энэ хямрал, ийм лекцүүд бидэнд өөрчлөлт хийх улс төрийн хүсэл зориг авчирах болов уу ? 

Twitter

Блог бичих завгүй хүнд Twitter буюу микро-блог их зүгээр юм. Ердөө 140 үсэгт багтааж гол санаагаа л бичихэд хангалттай. Хэрвээ хэн нэгэн хүний Twitter –ийг уншиж байя гэвэл та өөрөө тэр хүнийхээ Follower болж и-мэйл хаягаа бүртгүүлээрэй. Twitter үйлчилгээний хаяг – http://www.twitter.com.  Миний Twitter хуудас – http://twitter.com/enkhbat. Миний энэ блогийн баруун багананд “Миний Twitter” хэсэг бий. Энэ бол миний Twitter –тээ бичсэн сүүлийн 5 бичлэг. Энд Wordpress-ийн Twitter Plug-In –ийг ашигласан.

Сурагч Т.Анударьд дэмжлэг үзүүллээ

Gogo.mn – сайтын мэдээ УИХ-ын сонгуулийн 25 дугаар тойргоос сонгогдсон УИХ-ын гишүүн Х.Тэмүүжин, Д.Энхбат нар өчигдөр Т.Анударь охинд 800 ам.доллар гардууллаа. Тэрбээр Баянгол дүүргийн иргэн, 11 дүгээр сургуулийн 11б ангийн сурагч юм. Дүүрэг болон хотын физикийн олимпиадад амжилттай оролцсон Т.Анударь энэ сарын 20-31-ний өдрүүдэд Тайландын Бангког хотноо зохион байгуулагдах Азийн олимпиадад шалгарсан аж. Харин замын зардал, олимпиадын бэлтгэл зэрэг санхүүгийн байдал хүнд байгаа учир ийнхүү тойргийнхоо гишүүдэд ханджээ. Баянгол дүүргээс сонгогдсон хоёр гишүүн түүний хүсэлтийг хүлээн авч туслалцаа үзүүлж байгаад Т.Анударь охин баярласнаа мөнгө гардан авах үеэрээ онцлов.