Enkhbat's Blog

УИХ-ын гишүүн Д.Энхбат: "Бизнесийнхэн төрөөс илүү авлигад идэгдсэн" гэдэгт би итгэдэг

Монголын бизнесмэнүүд хамтын эрх ашиг, хамтын сонирхлын тогтолцоогоо өргөжүүлж, хөгжүүлэх цаг болсон

Ж.Цогзолмаа tsoogii_2009@yahoo.com , Зууны мэдээ 2010 оны 2-р сарын 1

Давост болдог дэлхийн эдийн засгийн форумтай төстэй уулзалтыг Монголд жил бүр зохион байгуулах эхлэл энэ сарын 8-нд тавигдах нь. Ерөнхий сайд Сү.Батболдын санаачилгаар улсынхаа "хэтэвч"-ийг хэлэлцэж, ирээдүйгээ 10-15 жилээр урьдчилан харж, бодлоо солилцохоор бизнесмэн, хувийн хэвшлийнхэн болон төр, засаг нэгэн дээвэр дор чуулах гэж байна. Бизнесийн салбар дахь шинэчлэл, уул уурхайн сэдвээр өрнөх эл форумын өмнө УИХ-ын гишүүн Д.Энхбаттай ярилцлаа.

-Та "Форум" нэвтрүүлгийг хөтөлдөг байсны хувьд анхны бөгөөд чухал энэ удаагийн уулзалтаас томоохон үр дүн хүлээж байгаа байх. Тэр нь юу бол?
-Монголчууд бидэнд хөгжлийн олон боломж, их нөөц бий. Бүгд өөр өөрийн зорилготой ч улс үндэстнийхээ хөгжлийн дэвсгэр өнгө нь ямар байхыг олж харах нь бидний ерөнхий хүсэл. Түүнээс улс төрчид, бизнесмэнүүд, хүн бүр хөгжлийн дүр зураг, хандлагыг мэдэрнэ. Бидэнд энэ маш чухал. Тэгээд ч монголчууд сүүлийн 100 жил, бүр цаашилбал Манжид эзлэгдсэнээс хойш гурван зууны дараа анх удаа өөрсдийн хүч, чадлаар улс орноо авч явах цаг ирлээ. Биднийг нэгдэн хэлэлцэж үзэл санаагаа нэгтгэх, ойлголцоход ийм форум нэмэр тусаа өгнө өө.

Тойргийн гишүүний минь зураг буюу Хөвсгөл далай ижийгээ өмөөрөхийн учир

Р.ЧУЛУУН (Нийслэлийн БГД дүүргийн 14-р хорооны иргэн, сэтгүүлч)

Алт, нүүрс,зэс,мөнгөний аль нь ч Хөвсгөлийн цэнгэг усыг орлож чадахгүйг эрхэмлээд Бүрэнхааны дархан цаазтай уул болгох Их хурлын шийд гаргаж болохгүй юм болов уу.

“Өнөөдөр”сонины 2010 оны №004-ийн тэргүүн нүүрт тойргоос миньУИХ-д гишүүнээр сонгогдсон Д.Энхбатын тормойсон сайхан зураг гарчээ. Сэтгүүлч С.Туултай хөөрөлдсөн байх юм. Хэдэн жилийн өмнө нэгэнтээ эрхэм гишүүдийн тухай “Дөчин хоног жороолоод Дөрвөн жил ороолдог” гэж бичсэнээ бодохоор инээд хүрэх шиг. С.Эрдэнэ, Х.Тэмүүжин, Д.Энхбат, Ц.Мөнх-Оргил дөрөв минь зурагтаар харагдвал сэтгэл өег суудаг олны нэг нь би л дээ. Бичсэн зүйл, өгсөн ярилцлага нь миний унших дуртай –Өнөөдөр”-т гараад ирвэл хол алсад суугаа хүүхэд, дүү нараас захиа ирсэн юм шиг шимтэн уншина аа. Тэтгэвэртээ суусан завтай хүн болоод авна, түр зуур.

Ерөнхийлөгчийн хоригийг хүлээн авч алдаагаа залруулах ёстой

Э.Мөнгөн                         2009/12/17                          № 251 /830/ Ардчилал сонин 

Монгол  Улсын 2010 оны нэгдсэн  төсөвт Ерөнхийлөгч  бүхэлд нь хориг тавиад байгаа. Энэ асуудалд парламентын гишүүд өөр өөрийн байр суурианаас хандаж, зөв буруу  гэж мэтгэлцсээр  л байна. УИХ-ын гишүүн Д.Энхбаттай дээрх асуудлын талаар ярилцлаа.

-Та  тойрогт зарцуулах  нэг тэрбум төгрөгнөөс  татгалзаж байгаа. Яагаад ийм шийдвэр  гаргасан бэ?

-Нэг тэрбум  төгрөг тойрогт нь хуваарилж  байгаа. Гишүүд захиран зарцуулагч  нартайгаа зөвлөлдөн юунд зориулахаа шийдэх юм. Тэгэхээр  гол асуудал нь төрийн ордонд хууль батлалцаж байгаа 76 нөхөр сүүлд нь үүнийг би хийсэн гэж ухуулга хийх гэж байгаа хэрэг. Энэ нь ирэх  сонгуулийнх нь PR болчихоор шинээр сонгогдох гишүүн гэж байх уу.Би нэг тэрбумыг авснаараа амаа таглуулж, үлдсэн 75 гишүүн нэг тэрбумаа юунд зарцуулав, Сангийн яам юу хийж байгааг хянах, ярих боломжгүй болж байгаа юм. Тэгэхээр тавар төлөгчдийн мөнгө ямар ч хараа хяналтгүйгээр урсах нь.

- Яагаад болохгүй  гэж?

- Би тэр  мөнгийг нь авчихаар бусад  нөхдөө шүүмжлээд байхгүй, намайг ч шалгахгүй. Тэгэхээр УИХ төсөв хянах үйл ажиллагаагаагаа нэг тэрбумаар арилжиж байгаа явдал гэж ойлгож болно. Энэ бол шууд утгаараа улс төрийн авлигын хэрэг шүү дээ.

Д.Энхбат: Хөмөрсөн тогооны доорхи сэтгэлгээнээс салах цаг болсон

УИХ-ын гишүүн Д.Энхбаттай ярилцлаа.

-Гишүүн ээ, яг одоо УИХ улсын төсвийг хэлэлцэж байна. Парламентад суудал­тай намын дарга, улс төрийн гу­равдагч хүчний төлөөл­лийн хувьд ирэх жилийн төс­вийн талаар ямар бодолтой байна вэ. Эрх баригчдын гар­гаж буй шийдвэр, ялангуяа төсвийн хуваарилалтад хя­налт тавих үүрэг МНН, ИЗН-д ногдож байх шиг байна?

-Төсвийн хэлэлцүүлэг дээр гишүүдийн ярьж байгаа том шүүмжлэл бол Эдийн засаг, нийгмийг хөгжүүлэх үндсэн чиглэл, улсын төсөв хоёр уял­дахгүй байна. Цаашилбал, Мон­гол Улсын хэтийн хөгжлийн асууд­луудтай ч улсын төсвийг холбон ярих бололцоогүй байна. Тиймээс гишүүд ямар сайндаа Үндэсний хөгжил шинэтгэлийн хорооны дарга Ч.Хашчулуунтай хүртэл хэл ам хийж байх вэ дээ. Бид аливаа зүйл дээр, тухайлбал одоо улсын төсвийг хэлэлцэж байгааг ажиглахад цаашаа яаж явахаа харахгүй байгаатай шууд холбоотой олон хүндрэл гарч байна. УИХ-ын 76 гишүүн тус тусдаа өөрийн бодол, хувийн зорилготой. Бид 76-г, Засгийн газрыг нэгтгэдэг хөгжлийн, тулгуур зарчмуудын үндсэн санаа алга. Хэдийгээр хөгжил зөвхөн төсвөөр төлөв­лөгддөггүй ч хамгийн том асуу­дал энэ байх шиг. Тиймд мөн бид бүхнийг нэгтгэдэг тэр санааг дагах хөгжлийн программ алга. УИХ-ын 76 гишүүн төсвийн тө­лөв­лөлт, хуваарилалтад хэрхэн оролцох вэ гэдэг ил тод зарчим алга. Тиймээс зөвхөн хувь хүний болон бүлгийн чадлаар, зүтгүүлэх чадвартаа тулгуур­лаж л төсвийг хэлэлцэж байна. Прак­тик хэлээр бол бидэнд төлөвлөх, приоритет тогтоох, шүүх, харьцуулалт хийх гэх мэ­тийн шинжлэх ухааны ямар ч хэрэгсэл, арга барил алга гэх үү дээ.

Д.Энхбат: 76 тэрбум төгрөгийг салхинд хийсгэх нь ээ

О.Билэгт                                            Өдрийн сонин   2009/11/26    №285 /3362/ 

УИХ-ын гишүүн Д.Энхбаттай  уулзаж ярилцлаа.

-Уржигдар орой Сангийн яам гишүүдэд гэнэт нэг тэрбум төгрөг хуваарилах болсноо мэдэгдэж, хийх ажлуудын жагсаалтаа яаралтай гаргахыг хүссэн байна лээ. 500 сая төгрөг байхаас нь эсэргүүцэж байсан таны хувьд ямар бодолтой байна вэ?

-Тиймээ. Гишүүдэд 500 сая төгрөг хуваарилж байхад  эсэргүүцэж байсан минь үнэн. Энэ мөнгө нэг тэрбум болсон  гэдгийг өнөөдөр /өчигдөр/ өглөө  л мэдлээ. Өчигдөр орой төсвийн  асуудлаар хоёр намын бүлэг хуралдаад ийм шийдвэр гаргасан шиг байна.

Гүйцэтгэх засаглал, хууль  тогтоох засаглал ингэж  дэндүү хоорондоо холилдож байгаа явдалд сэтгэл их дундуур байдаг. Иргэдийн санал хүсэлтийн дагуу эрхэм гишүүд төрөл бүрийн ажлыг санаачлах  асуудал байдаг л даа. Гэхдээ яагаад ийм байдал үүсч байна вэ гэвэл манай төсөв дэндүү төвлөрөөд орон нутагт эрх мэдэл байхгүй болсон. Тэдэнд санхүүгийн шийдвэр гаргах эрх мэдэл байхгүй учраас УИХ-ын гишүүд дээвэр засах, худаг гаргах асуудалд хутгалдаж байна. Өөрөөр хэлбэл орон нутгийн ИТХ, засаг захиргааны ажилд шууд ороод явж байна л даа.

Сайн мэдээ: Одоо "ногоон" Ерөнхий сайд ...

МУ "ногоон" Ерөнхийлөгчтэй болсон. Харин өчигдөр ЕС Сү.Батболд "Ногоон хөгжлийг ярьж эхлэхийг" уриаллаа (Өдрийн сонин, 2009.11.24). Одоо бид "ногоон" Ерөнхийлөгч, ЕС-тай боллоо. Баяр хүргэе !

Хятадын нарны эрчим хүчний 2GW төсөл

Хятад улс нарны эрчим хүчний салбарт маш том төсөл хэрэгжүүлж эхэлж байна -

"The 2GW First Solar project is to be built in multiple phases, beginning with the 30MW Phase 1. Phases 2, 3 and 4 are to be 100MW, 870MW, and 1,000MW, respectively. Phases 2 and 3 are to be completed by 2014 and Phase 4 is to be completed by 2019. The project is part of a planned 11.95GW New Energy Industry Demonstration Zone in Ordos City, Inner Mongolia. The New Energy Industry Demonstration Zone is expected to combine solar, wind, hydroelectric and biomass power sources to provide a steady supply of renewable energy to the region that includes the Chinese capital".

… Ordos project will “serve as a model of renewable power generation for the world. Projects such as Ordos will enable significant cost reductions through scale, and make solar a truly sustainable energy source in the near future”.

Манайтай харьцуулбал -

"Монгол улсын эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн цахилгааны суурилагдсан хүчин чадал нь 878 МВт бөгөөд төвийн бүсийн суурилагдсан хүчин чадал 794,3 МВт, үүнээс боломжит чадал 667 МВт, харин дулааны хүчин чадал нь 2030 Гкал/цаг байна".

 

Шинэ ч биш, хуучин ч биш …

Сүүлийн 2 долоо хоногт телевизийн бүх сувгуудаар шинэ Ерөнхий сайд Сү.Батболдын танхимын хуралдааныг олон дахин харууллаа. Түүнийг харж суухад нэг сонин зүйл анзаарагдсан нь уг хуралдаануудад чухам хоер өөр Засгийн газрын гишүүд хуралдан хамтын шийдвэр гаргаж байсан явдал юм. Яагаад гэвэл Сү.Батболд бол шинээр томилогдсон Ерөнхий сайд буюу Засгийн газрын шинэ танхимын тэргүүн, харин бусад бүх сайд нар бол хуучин Засгийн газар буюу С.Баярын танхимын гишүүд юм. Хуучин сайд нар өнөөг хүртэл УИХ-аас шинэ танхимын гишүүний эрхээ аваагүй, үүрэг гүйцэтгэгчээр томилогдоогүй явж байна. Эдгээр сайд нар нэг танхимыг бүрдүүлж байна уу, мөн энэ танхимын гаргасан шийдвэрүүд эрх зүйн ямар чадамжтай вэ ?

Хэрэв тэд нэг танхим бол, шинэ Ерөнхий сайд маань хуучин танхимын хуралдаанд суугаад байна уу, эсвэл хуучин сайдууд шинэ танхимын хуралдаанд томилолтгүй суугаад байна уу ?

Өнөөдөр энэ талаар Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хуралдаан дээр асуухад УИХ-ын дарга Д.Дэмбэрэл – тэд бүрдээрээ Монгол улсын сайд нар шүү дээ - гэсэн маш ерөнхий хариулт хэлж байх юм. Хэрэв тийм бол Монгол улсын Засгийн газар кабинетийн зарчмаар бус харин Сайд нарын зөвлөлийн зарчмаар ажиллаж байгаа болж таарах нь.

Монгол улсын Үндсэн хуульд шинэ Ерөнхий сайд томилогдсоноор өмнөх Засгийн газрын эрх, үүрэг дуусгавар болох тухай заасан байдаг. Бид засаглалын зарчмаа дахиад л зөрчиж байна. МАХН, АН-ын бүлгүүд “тохирсон” учир энэ намууд энэ тухай ярихгүй, танхим эрх зүйн чадамжгүй байдалд ороод байгааг “харахгүй” байна. Энэ бол хяналтгүй засаг чухам яаж авирладагийн бас нэг тод жишээ юм даа.

МАХН-ын суганд толгойгоо хавчуулсан АН-д одоо хөдлөх боломж байхгүй

Х.Намуун-Уянга, Өглөөний сонин, 2009 оны 11-р сарын 2

УИХ-ын гишүүн Д.Энхбаттай цаг үеийн асуудлаар ярилцлаа.

-Шинэ Ерөнхий сайд танхимаа хэвээр нь авч явахаа зарлалаа. Гэхдээ л одоо МАХН, АН-ынхан битүүхэндээ нөхцөл байдал өөрчлөгдөх, эсэхийг харж байгаа. Ер нь та хамтарсан Засгийн газартай байх гэсэн ойлголтыг яг өнөөгийн цаг үед юу гэж бодож байна?

- Хүмүүс энэ хоер нам нэгдээд хамтарсан Засгийн газар байгуулахаар олон ажил амжуулна, үр дүнтэй гэж байна. Өнгөцхөн харахад тийм л дээ. Яахав Засгийн газрыг аж ахуйн ажил их хийнэ гэвэл зарим нэг давуу тал гарна . Гэхдээ Монголын  төрийг бүр өргөн утгаар нь, өөрөөр хэлбэл улс орны засаглал гэж харвал том хоер нам хамтарч Засаг байгуулснаар Монголын төр их суларна гэж би боддог. Яагаад гэхээр олонх, цөөнхгүй болсноор парламентын гал унтарч, ардчилсан төрийн систем бүхэлдээ суларч байгаа гэсэн үг. Үнэндээ ийм парламент бол хамтарсан Засгийн газрын  бодлогыг хуульчлагч л болно. Бидний парламентын засаглалтай орон байх гэсэн тулгуур зарчим суларч байна гэж би боддог. Энэ бол нэг том асуудал. Хоёр дахь нь бид Үндсэн хуулиндаа засгийн эрх ард түмний гарт байна гээд заасан байгаа. Тэгээд 2008 оны УИХ-ын сонгуулиар Засгаа хэн барихыг ард түмэн шийдсэн. МАХН засаг барина, бусад нь цөөнх буюу хянагч сөрөг хүчин байна гээд дүн гарсан. Гэтэл зарим хянагчид маань ажлаа хаячихаад Засагт ороод гүйлдээд байх юм. Уг нь намууд тохиролцож Засгийн эрхийг хэн барихыг шийдэх эрхгүй. Олонхи, цөөнх болсон намууд  хоорондоо тохироод Засгийн эрх барих юм бол нэгдүгээр сонгууль хийх ямар хэрэг байна. Хоёрдугаарт  засаг хяналтгүй болж битүү тойрог үүсч байгаа юм. Ийм үед эрх баригчид нийгмээсээ тасарсан хууль гаргадаг, өөртөө тааламжтай бодлого хэрэгжүүлдэг ийм бүтэц рүү явах их эрсдэлтэй. Энэ нь засаглал хуваарилах зарчмыг эвдэж байна гэсэн үг. Бусад орнуудад үүнийг хориглодог. Жишээ нь, байгууллагын нэг, хоёр дугаар гарын үсэг гэж байдаг. Гүйцэтгэл, хяналтын тогтолцоо л доо. Гэтэл манай нягтлан их сайн хүн байгаа юм, хоёр гарын үсгээ энэ хүнд өгчихье гэж болохгүй биз дээ. Яагаад гэхээр байгууллагын зарчим учраас сайн, муу хүний тухайн яриа биш. Яг үүнтэй адилхан ардчилсан засаглалын зарчимд эрх баригч, cөрөг хүчин гэж байдаг. Түүнээс хоёр намын дарга сайн тохиролцоод засгаа хуваах асуудал биш. Энэ бол ерөнхийдөө засаглалын завхралыг үүсгэж байна.

Д.Энхбат: Хуулийнхаа дагуу олонхийн бүлэг засгаа барих ёстой

Улаанбаатарийн сонин,  2009 оны 10-р сарын 30

Л.Номингэрэл

-Засгийн газар яаж байгуулах вэ гэдгийг хоёр намын дарга тохироод хийчихдэг ажил биш-
УИХ-ын гишүүн, Ногоон намын дарга Д.Энхбаттай Ерөнхий сайд эрүүл мэндийн шалтгаанаар чөлөөлөгдөх хүсэлтээ гаргасан үйл явдлын талаар ярилцлаа.

-Ерөнхий сайд С.Баяр эрүүл мэндийн шалтгаанаар ажлаа хэвийн явуулах боломжгүй тул албанаасаа чөлөө хүсч өргөдлөө холбогдох газруудад нь тавьсан үйл явдлыг та юу гэж үзэж байгаа вэ?

-Энэ гайхаад хачирхаад байх зүйл биш. Байдаг л зүйл.

-Гайхаад байх зүйл биш ч Монголын улс төрд араасаа олон асуулт дагуулсан үйл явдал болж байна. Хамгийн гол нь дараагийн Засгийн газрын тухай асуудал. Таны хувьд дараагийн Засгийн газрыг МАХН, АН хоёр хамтраад байгуулах ёстой гэж үзэж байгаа юу?
-Би бол ерөөсөө энэ Засгийн газар ч хамтарсан байх ёсгүй гэж үздэг.

-Яагаад?

-Энэ бол маш энгийн. Хэн Засгийн газар байгуулах вэ гэдгийг хоёр нам тохирдоггүй юм. Монгол Улсын Үндсэн хуулиар төрийн эрх ард түмний гарт байна, сонгуулиар хэн засаг барихыг тэртээ тэргүй тогтоочихдог. Би нэг жишээ хэлье. Ухаан нь, та Ерөнхий сайд, намайг сайдаар тавьсан гэж бодъё. Тэгтэл би нэг найзтайгаа яриад бид энэ яамны ажлыг ээлжилж хийнэ гээд байвал яах вэ. Яг түүнтэй адилхан ард түмэн хэн засаг барихыг хэлээд өгчихсөн шүү дээ. Тийм учраас яг хуулийнхаа дагуу олонхийн бүлэг өөрөө засгаа барих ёстой.